Seyfettin Gürsel

İşsizlik düşmedi arttı

16.06.2009 | Seyfettin Gürsel | Yorum

ARAÇLAR

• yorum yaz
• favorilerime ekle
• haberi yazdır
• arkadaşıma gonder
• &
• 

Dün TÜİK mart işgücü piyasası istatistiklerini (şubat-mart-nisan ortalaması) yayımladı. Şubatta yüzde 16,1 olan işsizlik oranının 0.3 puan azalarak yüzde 15,8'e gerilediği görüldü. İşsiz sayısı da 26 bin azaldı (Tablo: Aylık karşılaştırma). Bu rakamlar yayımlandıktan sonra telefonum sık sık çalar oldu. Yerli ve yabancı gazeteciler merak ediyorlardı: "İşsizlik gerçekten azalmış mıydı?" Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi'nde(Betam) işsizliğin artmaya devam edeceğine dair yaptığımız analizleri biliyorlardı. Bu köşede her ay yazdığım işgücü piyasası yazımın geçen ayki başlığı, "İşsizlik artmaya devam edecek" şeklindeydi.
Henüz hükümet çevrelerinin tepkisini bilmiyorum. Ama krizden çıkışın başladığını ve bu sayede işsizliğin düştüğünü söyleyeceklerdir. Bu doğru değil. İşsizlik düşmedi, arttı. Tabii görüntünün tersi olan bu iddiayı konunun uzmanı olmayanlara anlatmak kolay değil. İşsizliğin neden arttığını göstermek için dün Betam'da genç meslektaşım Alper Dinçer ile bayağı mesai harcadık. Bu kez tek değil iki tablo hazırladık. Birinci tablo her ay kullandığım geleneksel yıllık değişim tablosu. Diğeri aylık değişim tablosu. Bu tablo gerekli; çünkü işsizliğin düştüğü iddiası, şubattan marta işsizlik oranındaki 0.3 puanlık düşüşe dayanıyor.
Önce hemen şunu belirtelim: Aylık olarak şubat ile martı karşılaştırmıyoruz, ocak ile nisanı karşılaştırıyoruz. Aylık işgücü istatistikleri aslında üç aylık ortalamalar. Şubat rakamları ocak-şubat-mart aylarının ortalamasıydı. Mart rakamları ise şubat-mart-nisan ortalaması. Dolayısıyla şubat ile martı karşılaştırırken aslında ocak ile nisanı karşılaştırıyoruz. Evet, bu karşılaştırmada işsizlik oranı 0.3 puan azalmış görünüyor. Ancak bu azalış tamamen mevsimsellikle ilgili. Nisan ayında ocak ayına kıyasla tarımda, gıda sanayiinde, turizmde, inşaatta faaliyetler artıyor. Nitekim aylık tabloya bakarsanız, toplam istihdamın 369 bin arttığını ama aynı zamanda işgücünün de 343 bin arttığını görürsünüz. Başta tarım olmak üzere, hizmetlerde ve inşaatta yüksek istihdam artışları söz konusudur. Tek istisna sanayidir. Mevsimsel etkiye rağmen istihdam 58 bin azalmıştır. Bu vahamete aşağıda döneceğim. İşsiz sayısı da sadece 26 bin azalmıştır. Sonuçta işsizlikte ocaktan nisana sınırlı bir iyileşmenin ortaya çıkması doğaldır.
Bir de mevsimsellikten tamamen bağımsız olan yıllık değişimlere bakalım. İşsizlik oranı yüzde 11'den 15'8'e çıkıyor. Bu, normal ama esas ilginç olan, şubatta işsizlik oranı yıllık olarak 4.2 puan artarken (11.9'dan 16.1'e) martta 4.8 puan artmasıdır. İşsizlik azalmamış artmıştır. Keza tarım dışı işsizlik oranlarında da yıllık artış söz konusudur. (Yıllık karşılaştırma tablosu.) Oran, şubatta yıllık olarak 5.1 puan artarken martta artış 5.5 puana çıkmıştır. Ama en vahimi, yılık bazda sanayi istihdamının düşmeye devam ediyor olmasıdır. Şubat istatistiklerinde yıllık düşüş 354 bin iken martta 409 bine çıkmıştır. Bu arada hizmet istihdamında sınırlı bir artış gerçekleşmiştir. 
İşsizlikteki artış sürpriz sayılmaz. Dip görülse de istihdam gecikmeli olarak etkilenecektir. Firmalar, özellikle büyük firmalar, üretimi önce atıl tuttukları istihdamı kullanarak artıracaklar. Ayrıca üretim artışı da yavaş seyredecek. Buna karşılık işgücü doğal trendinde artmaya devam edecek. Ama buna karşılık krizin yarattığı ek çalışan etkisi de giderek kaybolacak. Bu karmaşık dinamiklerin işsizlik üzerindeki sonuçlarını analiz etmeye devam edeceğiz.                                                                                                      

	Yıllık karşılaştırma				Aylık karşılaştırma
	2008 Mart	2009 Mart	Mart (fark)	Şubat (Fark)	2009 Mart	2009 Şubat	Fark
Tarım istihdamı	4498	4572	74	206	4572	4391	181
T. D. İstihdam	15891	15576	-315	-291	15576	15388	188
Sanayi	4403	3994	-409	-354	3994	4052	-58
Hizmet	10386	10520	134	120	10520	10361	159
İnşaat	1101	1062	-39	-55	1062	976	86
T. D. İşgücü	18350	19206	856	794	19206	19068	138
T. D. İşsizler	2459	3630	1171	1085	3630	3680	-50
T. D. İşsizlik oranı (%)	13,4	18,9	5,5	5,1	18,9	19,3	-0,4
İşsizler	2532	3776	1244	1125	3776	3802	-26
İşsizlik oranı (%)	11	15,8	4,8	4,2	15,8	16,1	-0,3
İşgücü	22921	23924	1003	1040	23924	23581	343

 

                                                                                                           

                                                                                                           

Dün TÜİK mart işgücü piyasası istatistiklerini (şubat-mart-nisan ortalaması) yayımladı. Şubatta yüzde 16,1 olan işsizlik oranının 0.3 puan azalarak yü...

( KB)