Danıştay, Türk Eczacıları Birliği (TEB) ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) arasında imzalanan protokolün, eczacı ya da çalışanın bilgisi dışında düzenlenmiş de olsa, kuruma sahte reçete, kupür veya rapor fatura eden eczaneyle ilgili cezai işlem uygulanmasını öngören hükmünün yürütmesini durdurdu.

Danıştay 10. Daire, Tüm Eczacı İşverenler Sendikası'nın (TEİS), geçen yıl Temmuz ayında TEB ile SGK arasında imzalanan, "Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol"ün bazı maddelerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açtığı davada ilk aşamayı sonuçlandırdı.

Protokolün, uygulanacak usul ve esaslar, endikasyon uyumuna bakılacak durumlar, eczacı tarafından uygulanacak indirim oranları, kuruma teslim edilen faturaların geri ödenmesi, provizyon sistemine gerçeğe aykırı, hayali reçete kaydının yapılması durumunda uygulanacak cezaları düzenleyen hükümlerinin yürütmesinin durdurulması istemini reddeden daire, eczacı veya çalışanının bilgisi dışında düzenlenmiş de olsa kuruma sahte reçete, kupür veya rapor fatura eden eczaneyle ilgili cezai işlem uygulanmasını öngören hükmün yürütmesini durdurdu.

Suçların cezaların şahsiliği kuralı

Danıştay 10. Dairesi'nin kararında, Anayasada ve ceza hukukunda, suçların ve cezaların şahsiliği kuralının yer aldığı, bu kural uyarınca hiç kimsenin üçüncü kişinin suç teşkil eden bir fiil ya da işleminden dolayı cezalandırılamayacağı belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:

"Bu durumda, eczacı ya da çalışanının bilgisi dışında, bir başka ifadeyle üçüncü kişiler tarafından sahte olarak tanzim edilen reçete, kupür veya raporun kuruma fatura edildiğinin tespit edilmesi halinde eczacının cezalandırılması mümkün değildir. Bir başka ifadeyle eczacı veya çalışanın kasıt veya kusuru tespit edilmediği sürece, üçüncü kişiler tarafından sahte olarak tanzim edilen reçete, kupür veya raporun eczacı tarafından kuruma fatura edilmesi işleminden dolayı eczacının cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır."

Yürütmesi durdurulan düzenleme

Danıştay 10. Dairenin yürütmesini durdurduğu düzenleme şöyle:

"10 veya daha az adette, eczacı ya da çalışanları dışında sahte olarak tanzim edildiği tespit edilen reçete veya kupür veya raporun Kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde, bulunan sahte reçete veya sahte kupürlü reçete veya sahte raporlu reçete tutarının 5 katı tutarında cezai şart uygulanır ve sözleşme feshedilerek, 3 (üç) ay süreyle sözleşme yapılmaz. Eczaneye ait, geriye dönük 3 aylık reçeteler incelenir, inceleme sonucunda bu dönemlere ait eczacı ya da çalışanları dışında sahte olarak tanzim edildiği tespit edilen reçete veya kupür veya raporun ilk tespit edilenlerle birlikte 10 adet veya daha az adet olduğunun tespit edilmesi halinde 10 katı tutarında cezai şart uygulanır. Geriye dönük inceleme sonucu ilk tespit edilenlerle birlikte 10 adetten fazla olduğunun tespit edilmesi halinde bulunan tutarın 10 katı cezai şart uygulanarak sözleşme yapılmayacak süre 1 (bir) yıla çıkarılır. Bir fatura döneminde 10 adetten fazla, eczacı yada çalışanları dışında sahte olarak tanzim edildiği tespit edilen reçete veya kupür veya raporun Kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde veya bu fiilin/fiillerin tekrarı halinde ise bulunan tutarın 10 katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 3 (üç) yıl süreyle sözleşme yapılmaz."

"Haksız yere yargılanmaktan kurtulduk"

TEİS Genel Başkanı Nurten Saydan yaptığı açıklamada, "kararın sevindirici olduğunu" dile getirerek, şunları söyledi:

"TEİS olarak, ecza deposundan aldığı tek bir kutu ilacın kupürü için şahsi ve mesleki itibarı zedelenmiş, maddi ve manevi zarara uğramış meslektaşlarımızın haklarının korunması sürekli açıklamalar yaptık. Hatta bununla da yetinmeyip, hukukla hiçbir şekilde bağdaşmayan ve bizlere 'sahtecilik' yaftası yapıştırılarak, SGK ile anlaşmamızın feshine neden olabilecek protokolle ilgili Danıştay'da dava açtık. Danıştay'ın bu kararı vermesi sevindiricidir. Çünkü, yaklaşık 1 yıldır depolardan aldığımız her ilacın sahte olabileceği şüphesiyle kabus yaşayan biz eczacılar, nihayet kendilerine ait olmayan, üstelik adına 'sahtecilik' denilen bu suçtan haksız yere yargılanmaktan kurtulduk."

Bu konuda bundan sonra bir mağduriyet yaşamamak için, eczanelerdeki ilaçlarda, bunların hangi depodan geldiğini belirtir bir işaret görmek istediklerini anlatan Saydan, "Eğer gelen ilaçlarda, depoların isim veya işaretleri bulunursa sağlıklı bir sonuç alınacağı inancındayız. Bu şekilde suçlu ve suçsuz olanlar çok net şekilde birbirinden ayrılacak, bu ilaçları piyasaya süren gerçek suçlulara ulaşmak kolaylaşacaktır" diye konuştu.

Danıştay 10. Dairesi'nin kararına davacı TEİS ile davalı TEB ve SGK'nın itiraz hakları bulunuyor. Bu durumda itiraz Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nde görüşülecek.