Referans - Yarının Habercisi | Herhangi bir sınavda ilk gösterge Türkiye olur

Salı gecesi İzlanda'nın, çarşamba günü ise Polonya ve Romanya'nın faiz artırımına gitmesinin ardından gözler Türkiye'ye döndü. Daily Telegraph (DT) gazetesi gelişmeleri "İzlanda salgını her yere yayılabilir" başlığı ile verirken, İzlanda'nın çözülmesi halinde sırada Baltıklar, Balkanlar, Macaristan, Türkiye ve Güney Afrika'nın olduğunu yazdı. Tüm bu ülkelerin, gelirlerinin mümkün kıldığının ötesinde bir yaşam sürüp hesaplarındaki muazzam açıkları dış finansman akışıyla kapattıklarını yazan gazete, Türkiye'nin herhangi bir sınavda ilk gösterge olacağını iddia etti. Türkiye yabancı kaçışını engellemek için faiz artıran bu üç ülke gibi yüksek cari açığa sahip gelişmekte olan piyasalardan biri. Küresel kredi krizin yüksek cari açıklı ülkeler için önemli bir tehdit olduğu, Türkiye gibi ülkelerin riskte olduğu uzun zamandır tartışılıyordu. Dün ise Referans gelişmeleri "Gelişmekte olan piyasalar yabancı kaçışını engellemek için önlem almak zorunda kaldı, Türkiye'nin 3 ekürisi faiz artırdı" başlığıyla vermiş, yerli ve yabancı uzmanlara dayanarak sıradaki riskli ülkenin Türkiye olduğunu yazmıştı. Yüksek cari açığı olan gelişmekte olan ülkelerden, giderek ağırlaşan kredi krizi karşısında bu açıklarını finanse edemeyecekleri endişesi ile, çıkmaya başlayan küresel yatırımcı, faiz artırımına zorlayan en önemli sebeplerden biri. Kimi uzmanlara göre her 3 ülkede de görülen yüksek enflasyonun bu kararlarda önemli payı var. İzlanda 10 Nisan'daki para kurulu toplantısını beklemeden 1.25 puanlık bir artırımla faizini yüzde 15'e çıkarmış, Romanya 0.50 puanlık artışla yüzde 9,5 seviyesine yükseltmişti. Polonya ise faizleri 0.25 artırıp yüzde 5,75'e yükseltti.

"Elimde Türk parası tutmam"

Capital Economics'ten Doğu Avrupa uzmanı Neil Schering, DT'a yaptığı yorumda "Ben paramı Türk lirasında tutmak istemezdim, nasıl bunca zaman bu kadar yüksek kaldığı zaten bir muamma. Ülke ekonomisinde muazzam dengesizlikler var. Cari açık, gayrı safi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 8'i ve başsavcı iktidar partisini kapatmaya çalışıyor" dedi. Türkiye'nin dış borcunun 276 milyar dolar olduğunu vurgulayan DT, Türk şirketlerinin bu yıl hedefledikleri 48 milyar dolarlık taze krediyi bulmakta zorlanabileceğini yazdı. "Şimdiye dek ülke, yen cinsinden 'carry trade'in gözdesiydi." diyen DT, "Japon yatırımcı ordusuna karşı konulmaz kârlar sunuyordu. Ancak son haftalarda yenin yükselişi bu akışları allak bullak etti. Yen pozisyonlarının çözülmesi İzlanda'da bu hafta yaşanan para çıkışında da şüphesiz kilit unsur oldu." diye yazdı.

En büyük zararı Türkiye görebilir

The Wall Street Journal gazetesi ise "Avrupa'nın göbeğinde yüklü bir şekilde yabancı sermayeye bağımlı olan ekonomiler, piyasaların bu ekonomilerin yüksek cari açıklarını finanse edip edemeyecekleri endişelerini fiyatlamaya başlamaları karşısında harekete geçti" diye yazdı. Gazete kredi krizinden en büyük zararı Türkiye, Romanya ve İzlanda'nın göreceğini iddia etti. Türkiye gibi ülkelerin ekonomik büyümede yaşanan aşağı yönlü gidişe rağmen yabancı yatırımcı çekmek için faiz artırmak zorunda olduklarını yazan gazete, cari açıklarını ancak bu şekilde finanse edebildiklerinin altını çizdi. UBS'in gelişen piyasalar uzmanı Reinhard Cluse'ye göre küresel risk iştahının düşüp finansman olanaklarının bozulmaya başladığı bir dönemde bu ülkelerin aşırı derecede yabancı borçlanmaya ihtiyaç duyuyor olması işleri daha da zorlaştırıyor. The Wall Street Journal'a göre en yüksek riskli ülkeler arasında İzlanda, Türkiye, Macaristan, Romanya, Letonya, Litvanya ve Estonya bulunuyor. Polonya, Slovakya, Çek Cumhuriyeti ve Rusya'nın küresel piyasalardaki fırtına ile başa çıkmak konusunda nispeten daha iyi bir durumda.

Financial Times (FT) gazetesi ise İzlanda'nın faiz artırımı kararını krizin bankacılık sistemi üzerinde yarattığı baskıdan ve olası bir ekonomik krizden kurtulmak amacıyla verdiğini yazdı. FT, faiz artırımı kararının son dönemde bazı merkez bankaları tarafından da uygulandığını vurguladı.