Referans - Yarının Habercisi | Yabancı hedefi tutturdu yeni yatırımlar yolda

Türkiye'ye yatırım yapan yabancılar, 2007'nin ilk 6 ayındaki üretim, satış ve karlılık performansından memnun. Mevcut yatırımcıların yüzde 64'ü yılın ikinci yarısında yeni yatırımlara hazırlanıyor.

Yabancı sermaye Türkiye'den umutlu. Uluslararası Yatırımcılar Derneği'nin (YASED) Türkiye'deki 100 mevcut yabancı yatırımcı arasında yaptığı araştırmadan iyimser sonuçlar çıktı. Uluslararası yatırımcıların yüzde 64'ü önümüzdeki altı ay içinde yeni yatırımlara soyunacak.

Araştırmaya katılanların yüzde 54'ü yabancı yatırımcılar açısından ekonominin daha iyiye gideceği görüşünde. Araştırmanın sonuçları, dün YASED Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Uysal'ın katıldığı basın toplantısıyla açıklandı. Araştırmaya göre YASED üyeleri, son 6 ayda satış, ihracat ve karlılık hedeflerine büyük oranda ulaştı. Uluslararası yatırımcıların yüzde 52'si üretim ve satışlarda hedeflerini yakaladı, yüzde 40'ı ise hedeflerinin üzerine çıktı. Karlılıkta da üyelerin yüzde 50'si hedeflerini oranda gerçekleştirdiğini, yüzde 30'u hedeflerini aştı.

Yabancı yatırımcıların beklentilerinde ise büyük bir değişiklik yaşandı. Bir önceki araştırmada yabancı yatırımcı, önündeki en büyük engeli ekonomik istikrarsızlık olarak görürken, bu yıl araştırmada ilk sırayı yasal çerçeve ve yasaların uygulanması aldı.

hed Uluslararası yatırımcıların yüzde 64'ü önümüzdeki dönemde yeni yatırımlar yapmayı planladığını belirtirken, yatırımcılar Türkiye'deki yabancı yatırımların önündeki engeller olarak en fazla yasal çerçeve ve yasaların uygulanmasına, kayıtdışı ekonomiye ve bürokratik engellere dikkat çekiyorlar. YASED üyeleri yabancı sermayeyi etkileyebilecek olumsuz gelişmelerle ilgili olarak yüzde 40 oranında bölgedeki gerginliğin daha da artmasına, yüzde 30 oranında uluslararası piyasada yaşanacak yeni bir ekonomik dalgalanmaya işaret ediyorlar. Araştırmada, 2007 yılı ilk 6 ay hedeflerine bakıldığında Türkiye'de uluslararası yatırımcıların yüzde 52'si üretim ve satışlarda hedeflerini yakaladıklarını belirtirken, yüzde 40'ı ise hedeflerinin de üzerine çıktıklarını bildirdi. İlk 6 aylık kâ rlılık hedeflerinde ise üyelerin yüzde 50'si hedeflerini büyük oranda gerçekleştirdiğini, yüzde 30'u hedeflerinin üstüne çıktığını, yüzde 20'si ise hedeflerinin altında kaldığını belirtti. İstihdama bakıldığında ise son 6 ayda çalışanlarının sayısını artıranların oranı yüzde 62 iken, YASED üyelerinin yüzde 46'sı da gelecek 6 ayda çalışan sayısını artırmayı planlıyor. Ankete katılan yabancı yatırımcıların yüzde 48'i önümüzdeki 6 ayda ekonomik istikrarın aynen devam edeceğini, yüzde 36'sı ise daha iyi olacağını düşünüyor.

Enflasyon değişmeyecek

Yüzde 49 oranındaki katılımcı gelecek aylarda mevcut büyümenin süreceğini, yüzde 27'si hızlanacağını, yüzde 24'ü yavaşlayacağını düşünürken, üyelerin yüzde 44'ü enflasyonun aynı kalacağını, yüzde 34'ü düşeceğini, yüzde 22'si yükseleceğini belirtti. Araştırmaya göre, üyelerin yüzde 53'ü geçtiğimiz 6 ayda ekonomik istikrarın daha iyiye gittiğini düşünürken, önümüzdeki 6 aylık dönemde bu oran yüzde 36'da kaldı, aynen devam edeceğini belirtenlerin oranı ise yüzde 48 oldu. Uluslararası yatırımcıların kayıtdışı ekonomiye ilişkin önceki 6 aylık değerlendirmelerinde sadece yüzde 3 oranındaki YASED üyesi daha iyi olduğunu düşünürken, bu oran önümüzdeki 6 aylık dönem için yüzde 17'ye çıktı. Üyelerin yüzde 26'sı geçen 6 ayda bu konuda işlerin daha kötüye gittiğini, yüzde 71'i ise aynı kaldığını değerlendirirken, gelecek 6 ay beklentilerinde aynı kalır diyenlerin oranı yüzde 67 oldu.

Araştırmaya göre, Türkiye'deki uluslararası yatırımcıların yüzde 54'ü doğrudan yabancı yatırımlar için ekonomik ortamın daha iyiye gideceği görüşünü taşırken, yüzde 31'i değişmeyeceğini, yüzde 15'i ise daha kötü olacağını belirtti.

En büyük beklenti yapısal reform

Yeni hükümetin önümüzdeki dönemde öncelik vermesi gereken konularda YASED üyeleri yüzde 85 oranında yapısal reformlara, yüzde 53 oranında cari işlemler dengesine, yüzde 49 oranında ise AB müzakere sürecine dikkat çekti. Yabancı sermayeyi olumsuz etkileyebilecek gelişmelerle ilgili olarak da bölgedeki gerginliğin artması ve uluslararası piyasalardaki dalgalanmaların yanı sıra, cumhurbaşkanlığı seçimi ve AB müzakerelerinde Kıbrıs nedeniyle yaşanacak tıkanıklıklara işaret edildi.

Türkiye'de yabancı yatırımların önündeki üç ana engel olarak yüzde 61 oranında yasal çerçeve ve yasaların uygulanması, yüzde 54 oranında kayıt dışı ekonomi, yüzde 45 oranında bürokratik engeller söz konusu olurken, yüzde 44 oranında ekonomik istikrarsızlık, yüzde 40 oranında da vergi ve teşviklere dikkat çekildi.

Ekonomik göstergelere ilişkin kişisel tahminlerin sorulduğu araştırmada, YASED üyelerinin 2007 yıl sonuna ilişkin tahminleri GSMH artışında yüzde 5,5, tüketici fiyat endeksinde yüzde 8,6, üretici fiyat endeksinde yüzde 7,6, YTL/dolar döviz kurunda 1. 399, YTL/euro döviz kurunda 1. 887 ve faiz oranlarında yüzde 17,3 oldu.

Özelleştirmelere devam edilmeli

YASED Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Uysal, araştırmadan “Yatırımlardan memnunuz, yatırımlara devam etmek istiyoruz fakat ileriye dönük kaygılarımız var” mesajının çıktığını dile getirdi. Türkiye'de verimlilik artışı sorunu ve kaynak israfına da işaret eden Uysal, “Özelleştirmelere devam edilmeli. Özellikle elektrik, enerji konusunda ertelenmiş gündem var. Bunun bir an önce deklare edilmesi lazım. Halkbank özelleştirmesi konusunda da adımlar atılmalı” diye konuştu. Uysal, kur seviyesine ilişkin olarak da, Türkiye'de üretim yapan yabancıların kur politikası veya kurun geldiği yer konusunda bazı sıkıntıları bulunduğuna dikkat çekerek, “YTL'nin aşırı değerlemesi sonucunda gelinen yer, birçok üretim yapan kuruluşun Türkiye'deki üretimlerini gözden geçirme noktasına getirdi. Hatta Türkiye'de yeni yatırım düşünenler, kurun geldiği yer itibarıyla bunu askıya aldığını söylediler. Bu kuruluşlar Türkiye'de üreten ve yatırım yapanlar” diye konuştu. Sıfırdan yatırım konusunda Türkiye'de bir değişiklik görmediğini ifade eden Uysal, ülkede gelişen ortama paralel olarak doğrudan yatırımın da artacağını vurguladı.

Özelleştirmelerden 6.2 milyar dolar geldi

2000'den 2006 yılı sonuna kadar Türkiye'ye giren toplam doğrudan yabancı yatırım tutarı 40 milyar 32 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde 24. 2 milyar dolarlık özelleştirme tutarı söz konusu olurken, 2000-2006 yıllarında özelleştirme yolu ile gelen doğrudan yabancı yatırım 6 milyar 271 milyon dolar oldu. Özelleştirmede doğrudan yabancı yatırım payı yüzde 25,9 seviyesinde gerçekleşirken, toplam doğrudan yabancı yatırımda özelleştirmenin payı yüzde 15,7 oldu.

Bir önceki yıla göre neler değişti

* 2006 ağustos ayında açıklanan Barometre sonuçlarına göre döviz kurunun enflasyona göre sabit kalacağını öngörenlerin oranı yüzde 59 iken bu yıl bu oran yüzde 34'e geriledi.

* Faiz oranları inecek diyenlerin yüzdesi bir önceki yıl yüzde 29'du. Bu yıl ise yüazde 11.

* Doğrudan yabancı yatırımlar için ekonomik ortamın iyiye gidecek diyenlerin oranı ise yüzde 43'ten 54'e çıktı.

* Geçtiğimiz yıl yapılan araştırmada 2007 yılı dolar kuru tahmini sorulan yabancı yatırımcı 1.71 YTL tahmininde bulunurken, bu yılki tahminler 1.399 YTL seviyesinde. Euroda ise bir önceki yıl 2.14 YTL olarak yapılan 2007 tahmini 1.887'ye çekilmiş.