Referans - Yarının Habercisi | 30 yıl önce verdiği 27 dolar Nobel Barış Ödülü olarak geri döndü

Bangladeşli ekonomi profesörü Muhammed Yunus ülkesinin 1974 yılında açlığın pençesine düşmesiyle yoksulluğa çözüm bulabilmek için köylerde çalışmaya başladı. Yunus, ilk görüştüğü yoksullardan Safiye Begüm'ün aracıdan borç malzeme aldığını, yaptığı tabureleri ise her akşam bu yüzden satmak zorunda olduğunu ve bütün bu işten sadece 2 cent kazandığını öğrendi. Begüm'ün borç para bulup, kendi malzemesini alabilirse daha fazla kazanacağını ve bunun için gerekli miktarın sadece 22 cent olduğunu hesaplayan Yunus, köyde aynı şekilde borç alan 42 kişiyi tespit etti.

Toplam borç miktarının 27 dolardan daha az olduğunu hesaplayınca "en az 42 ailenin çektiği yoksulluk sadece 27 dolar yüzünden mi" diyerek, öncelikle kendisi kredi vermeye başladı.

Daha sonra 1976'da kurduğu Graamen Bank ile 42 kişiye borç verilen 27 dolardan 6,1 milyondan fazla kişiye verilen milyarlarca dolara gelindi. Bunu yaparken mikrokredi kavramını ortaya atan Yunus, tüm dünyada hızla yayılan bir sistemin de öncüsü oldu. Greeman Bankası'ndan 1997'de Greeman Vakfı da doğdu. 22 ülkede 52 ortağı bulunan vakıf, Asya, Afrika, Amerika ve Ortadoğu'da 11 milyon dolayında kişiye yardım ediyor.

Nobel komitesi cuma günü yaptığı açıklamada Yunus ve bankasının ülkesinde mikrokredi gibi yenilikçi ekonomik yöntemleri kullanarak "ekonomik ve toplumsal kalkınmayı alttan sağlamaya" yardımcı olma çabaları çerçevesinde barış ödülüne layık görüldüğünü duyurdu. Açıklamada, "Her bir bireyin, iyi bir yaşam hakkı ve potansiyeli vardır. Yunus ve banka, kültürler ve uygarlıklar boyunca yoksulların en yoksulunun bile kendi kalkınmalarını sağlamak için çalışabildiklerini gösterdi" denildi.

Ödül kazandığı haberinden sonra Norveç televizyonuna yaptığı açıklamada, “bu hepimiz için, Grameen Bankası, Bangladeş, bütün yoksul ülkeler ve bütün dünyadaki yoksul insanlar için muhteşem bir haber” dedi. Bankasından borç alanların yüzde 96'sının kadın olduğunun belirten Yunus Nobel ödülünün, tanınmasının zirvesi olduğunu belirterek, “bu son ödüldü. Onu özel yapan bu” diye konuştu. Bangladeşli profesöre göre mikrokredi kadınları hedefliyor. Kadınların güçlenmesi ise dini partileri ve fundamentalizmi zayıflatıyor

Türkiye'de 3 bin 300 kişiye kredi verdi

Muhammed Yunus, Türkiye'ye hiç de yabancı biri değil. Muhammed Yunus, Haziran 2003'te Mikrokredi Projesi çerçevesinde pilot ile seçilen Diyarbakır'da Mikrokredi Uygulama Merkezi'nin açılışına katılmıştı. Yunus'un mikrokredi projesi Diyarbakır'ın ardından Siirt, Şanlıurfa, Van ve Batman'a da yaygınlaştırılarak 3 bin 300 kişiye, 3.3 milyon YTL kredi verilmişti. Bu kişiler, kuaförden bakkal dükkânına kadar çeşitli işler kurdu.

Bunun yanında 2004 yılı Mayıs ayında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) hazırladığı mikro kredi kuruluşları hakkında kanun tasarısı da Türk basını tarafından “Muhammed Yunus Yasası” tarafından adlandırılıyordu. Son olarak bu yılın Mayıs ayında Türkiye'ye gelen Yunus, TBMM'de sistemini anlatmış ve 19 milyon yoksul Türk'ün bu sayede fakirlikten kurtulacağını söylemişti.