Referans - Yarının Habercisi | Mobil TV'de zap mevzuatı bekliyor

Telekom, medya ve yayıncılığın buluşacağı Mobil TV'de yeni bir dönem başlıyor. Mobil Aygıtlar için Dijital Video Yayını (DVB-H), sektörü yeni bir çağa taşıyacak Birçok ülke bunun için gerekli mevzuatı hazırlıyor. Türkiye'de ise henüz bir çalışma yok. Bu teknolojiye sahip telefonlar Türkiye'de de satılacak ama TV izlenemeyecek.

Geleneksel TV mecrası ile mobil deneyim mobil televizyonda birleşti. Telsim ihalesini kazanan İngiliz Vodafone, Almanya'da Vodafone Mobil TV'ye iki hafta önce Türkçe yayınlanan ilk TV kanalı olarak TRT'yi ekledi. Yayınlar orijinal uzunluk ve formatında Vodafone Mobile TV'de izlenebiliyor. Ancak bu yayın üçüncü nesil GSM teknolojisiyle yapılıyor. Görüntü akışı gerçek televizyon gibi değil. Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI) tarafından cep telefonlarında benimsenen Mobil Aygıtlar için Dijital Video Yayını (DVB-H) ise yayıncılık sektörünü yeni bir çağa taşıyacak.
DVB-H, şebeke sistemi üzerinden canlı mobil TV yayın yapabilme imkanı sunan bir teknoloji. Dünyada Fransa, Almanya, İngiltere gibi bir çok ülke DVB-H ile ilgili mevzuatını ya oluşturdu ya oluşturmak üzere. Türkiye'de ise bu hizmet lisanslandırılmış, mevzuata bağlanmış değil. Nokia Doğu Akdeniz Bölgesi'nden sorumlu multimedya grubu yoneticisi Attila Algan, son dönemin gözde teknolojisi DVB-H ile ilgili sorularımızı yanıtladı.

DVB-H Türkiye'ye ne zaman gelecek?
DVB-H genel olarak UHF bandında 470-860 Mhz aralığında yayın yapmak için dizayn edilmiş bir sistem. Bu genel olarak analog televizyon yayınlarının yapıldığı bant aralığı. Ama ülkeden ülkeye ve spektrum durumuna göre değişebilen bir şey. Örneğin ABD'de bu yayınların testleri 1.6 MHz üzerinden yapılıyor. Türkiye'de bu frekanslar analog TV yayınına ayrılmış durumda ve genel olarak da bir DVB mevzuatı yok. Ancak DVB-T standardı üzerinde çalışılıyor. Devlet kontrolünde olan bir olay olduğu için nasıl gelişeceği konusunda bir yorum yapamıyorum ancak bir spectrum DVB-H için ayrıldıktan sonra yapılması gereken şey altyapının kurulması. Bu da tabii bir yatırım işi ama yatırım kısmında ilginin çok olacağı tahmin ediliyor.

Bir çok ülke çalışma yapıyor
Dünyada Avustralya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hollanda, İspanya, İngiltere gibi pek çok ülkede DVB-H'le ilgili çalışmalar yapılıyor. Bunlardan bir kısmı ya bu konuda mevzuatını oluşturmuş durumda ya da oluşturmak üzere. Bunun yayılarak devam etmesi bekleniyor. Bazı ülkelerde yayıncı şirketler bu standardın oluşturulması için hükümetlerle görüşürken, bazı ülkelerde ise hükümetlerin belli bir takvimle DVB-H sisteminin kurulması için yayıncı kuruluşlara teklif yaptığı biliniyor.
N92 modeli DVB-H yayınlarını da alabilen bir EDGE-WCDMA telefon. Türkiye'de satışa çıkış zamanı henüz belli değil. Satışa çıktığında, Türkiye'de yayın olmadığı için DVB-H yayınlarını izlemek mümkün olmayacak, N serisi diğer telefonlar gibi, EDGE, WCDMA destekli bir smartphone gibi kullanılabilecektir.

Türkiye'de 2.5 G ile cepten televizyon izlenebiliyor mu?
Teknik olarak bu mümkün. Operatörlerimiz bu servisi şu anda pazarlamıyor olsalar da Digitürk'le yaptığımız pilot çalışmalarından da gördük ki, EDGE üzerinde Video Streaming'le TV yayını oldukça kaliteli izlenebiliyor.

3G üzerinden TV izlemek ile DVB-H'in farkı ne?
3G üzerinden televizyon yayınında 3G operatörü TV yayınını kendi networkünü kullanarak paket data üzerinden yapıyor. İnternet üzerinden TV izlemeye benzetebiliriz. DVB-H ise geleneksel analog TV yayınlarına benzeyen bir sistem. DVB-H TV yayını kendine özel bir şebekede yapılıyor ve DVB-H özellikli cihazlar tarafından yayın havadan alınarak seyredilebiliyor.

Prime time genişleyecek reklâm geliri artacak
Mobil TV televizyonların izleyici sayısını artıracak ve "prime time" denilen ve izleyici kitlesinin en yoğun olduğu 20.00-22.00 saatleri arası kuşak genişleyecek, yeni prime time aralıkları oluşacak. Bu da yayıncıların reklam gelirlerini artıracak. Mobil telefonun multimedya aracı olarak popülerliği arttıkça, Mobil TV'de prodramları gösterilen yayıncıların marka bilinirlikleri gelişecek. Mobil ortamda televizyonların izlenirlik oranları da artacak. Evden işe ya da işten eve seyahat ederken, öğle yemeğinde, Mobil TV izlemek günlük hayatın bir parçası olacak. Mobil TV'nin interaktivite özelliği, yayıncılara ve içerik sağlayıcılara ekstra reklam geliri yaratma yolu olacak.
2.5-3G network
Bu sistem şu anda Türkiye'de de mümkün. Ancak yavaş olduğu için yaygınlaşmadı. Saniyede 20 kareye kadar video görüntü kalitesi var. Kanal sayısı 30'a çıkabiliyor. 3'üncü nesil cep telefonu altyapısının olduğu ülkelerde ise cepten TV sıradan bir iş.
DVB-H
Video kalitesi saniyede 30 kare. Yani geleneksel bir televizyonla aynı. DVB-H teknolojisi 2006 yılında ABD ve Avrupa'da kullanılmaya başlanacak. Nokia'nın N92 model telefonunda 50 civarında kanal izlenebilecek. Ama Türkiye'de değil.
4G network
2010'da gelişmiş ülkelerde 4'üncü nesil GSM sistemi çıkacak. 4G'de saniyede 1 gigabayt veri aktarım hızıyla mükemmel video kalitesi elde edilebilecek. Yüzlerce televizyon kanalı izlenebilecek. Asıl macera o zaman başlayacak.