Referans - Yarının Habercisi | Disney kahramanları 'barış'ın mimarları olabilir

‘Disneyland' projesi Amerikan patentini taşısa da AB'ye görkemli bir girişin altın anahtarı olacaktır. Bu çapta büyük projelerin getirisi, Amerika-Türkiye ilişkilerine yeni bir boyut getirecek, çevre ülkeleriyle sosyal ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayacaktır.

Bugün Amerikan girişimciliğinin simgelerinden ‘Disneyland'ın 55. kuruluş yıldönümü. ‘Disneyland'lar hâlâ dünyanın en büyük eğlence ve turizm merkezi. Amerika, Fransa, Çin ve Japonya'dan sonra böylesi ‘demokrasi parkları' yarınların Türkiyesi'ne çok yakışır.

Biliyorum, şimdi "Tüm sıkıntılar bitti, iş eğlenceye mi kaldı?" diyenler çıkacaktır. Lakin değişen dünyamız bu görüşe artık pek itibar etmiyor. Çünkü gelecek nesillerin algı ve değer yargıları çok farklı olacak.

Yıllardır bir fikir gönüllüsü ve girişim uzmanı olarak Disney hakkında çok şeyler yazıp konuştum. Bana göre bugün Türk ekonomisini zıplatacak, mevcut sorunları yok edecek, en heyecan verici ekonomik, sosyal ve siyasi proje ‘Disneyland'dır.

Turizmde belli kaliteyi yakalayan Türkiye'nin bundan böyle artık ‘güneş, deniz ve tarih' üçlemesiyle yetinmemesi gerekir. Geleceği kucaklayan yeni nesil tüketim toplumunun ihtiyaçlarına cevap verecek değişik projelere ihtiyaç var. Böylesine gelişmiş bir turizm ülkesinde dev bir yatırım yalnız ekonomiyi değil, ülkenin siyasi geleceğini de etkileyecektir.

Bugün Türkiye üzerindeki spekülasyonları boşa çıkaran, onun Batılı bir ülke olduğunu kanıtlayan en somut örnek, turizm alanında kazanılmış parlak başarılardır. Eğer bu ülkeye 30 milyon civarında turist geliyorsa; bu, turizm sektörünün yalnız ekonomik değil, stratejik bir içerik taşımakta olduğunu gösterir.

Küresel barışa yatırım

Adına ne derseniz deyin, bu ülkede gerçekleşecek kapsamlı bir ‘Disneyland' projesi Amerikan patentini taşısa da AB'ye görkemli bir girişin altın anahtarı olacaktır. Bu çapta büyük projelerin getirisi Amerika-Türkiye ilişkilerine yeni bir boyut getirecek, çevre ülkeleriyle sosyal ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Daha da önemlisi saf duyguları yeşerttiğine inanılan bir büyük markanın yer aldığı yerde terör, karmaşa, kaos olmayacaktır. Buna en başta kendi onurunu taşıyan markanın sahibi Amerika izin vermeyecektir.

Başta Körfez ülkeleri olmak üzere tüm Ortadoğu, Balkanlar ve Rusya'nın tek çekim merkezi bugün Türkiye'dir. Bu projeyle turist sayısı dünya rekoru kırmakla kalmayacak, Türkiye'nin yeni imajı dünya gündeminde huzur ve dinginliğin simgesi olacaktır.

Bugün Batı ülkeleri ve özellikle ABD'nin tüketim bilinci eğlence sektöründe hedonist zevklere değil, eğitime ve gelecek kuşakları bilinçlendirmeye yönelmektedir. Bu davranış aynı zamanda çevre duyarlılığının artmasına, yaratıcılık yeteneklerinin gelişmesine ve insanların psikolojik açıdan rahatlamasına yol açmaktadır. ‘Disneyland' sadece bir eğlence yeri değil, aynı zamanda uluslararası bir rehabilitasyon merkezidir. Bilgi çağının en somut gerçekleri burada masalsı dünyaların sihri içinde sunulmakta, sempatik söylemlerle kitlelerin bilinçaltına girilmektedir. Böylece yaratıcı hayal gücü giderek evrensel barışın anahtarı haline dönüşmektedir.

Yoğun ilgi 55 yıldır sürüyor

Evet, Walt Disney'in tasarladığı eğlence parkları halen dünyanın en büyük turizm tesisi unvanını elinde bulunduruyor. Bilindiği gibi Walt Disney, girişimcilik literatürünün önde gelen isimlerinden biri. 1966'da yaşamını yitiren sanatçının yarattığı animasyon karakterler kadar, kurduğu şirketler de girişim dünyasının muhteşem simgeleri oldu. Bugün Disney topluluğu şirketleri uyduları, televizyonları ve devasa stüdyolarıyla adeta bir devlet gibi yönetiliyor.

Yılda 40 milyar dolar geliri olan imparatorluğun asıl sermayesi ise insanları rahatlatan ve onları birbirine bağlayan yapıcı hayal gücü. Film endüstrisinden reklamcılığa, medyadan tematik parklara kadar hemen her yerde yaratılan karakterlerin izleri var. Bu yapay canlılar yalnız eğlence dünyasında değil; eğitim, kültür ve sosyal alanda da iki savaş sonrası düzeninin gönüllü kahramanları oldular.

Mickey Mouse, Donald&Daisy Duck, Tom&Jerry, Aladdin, Cinderella, Goofy, Peterpan, Pinokyo, Pluto gibi animasyonlar çocuk ve gençleri büyülerken, büyükler için düşünülen barış temaları da endüstri çağının yükselen dönemine yaratıcılığın damgasını vurdu.

Girişim dünyasında devrim

Sadece ‘Disneyland'ın açılışı bile bir büyük devrimin başlangıcı gibiydi. Walt Disney dünyanın bu ilk ve en muhteşem tematik parkını 14 Temmuz günü açmayı planladı. 14 Temmuz Fransız Devrimi'nin başladığı güne denk geliyordu. Yöneticiler onu ikna ettiler, Kaliforniya'daki tesis 17 Temmuz günü ziyaretçilerine açıldı. Bu tarih, girişimcilik üzerinden Amerikan siyasetinin dünyadaki hem evrimi hem de devrimi oldu.

Bugün muhteşem ‘Disneyland'lar Kaliforniya, Florida (Orlando), Paris, Tokyo ve Hong Kong'da dünya barışına hizmet veriyor. En sıra dışı olanı ise özel bölümleri, gösteri alanları ve çok ilginç coğrafyasıyla Orlando'daki Disney World.

Böylesine büyük projelerin ancak devletlerarası ilişkilerle şekilleneceği çok açık. Amerika'yla olan ilişkiler ve stratejik ortaklıklar ancak böyle büyük projelerle pekişir. Bir ülkenin onurunu temsil eden stratejik yatırımlar, kurumlar arası endüstriyel yatırımlara benzemez. Dış ilişkilerin ayrıcalıklı figürleri aynı zamanda toplumu anarşi ve kaostan koruyan güçlü birer kalkandır.