Referans - Yarının Habercisi | Önce KDV artışı, ardından global kriz ve yılan hikâyesine dönen kanun tasarısı

Üst üste darbe yiyen leasing sektörü iki yılda yüzde 73 küçüldü. Sektör temsilcileri, yasanın bir an önce çıkması gerektiğini, böylelikle leasing hacminin yüzde 20 artacağını söylüyor.

Malumunuz üzere, finansal kiralama sektöründe KDV oranlarının yüzde 1'den yüzde 18'e çıkmasıyla sektör ciddi bir darbe yedi ve finans sektörü içinde zarar eden tek branş oldu. Hem de bu öyle bir darbe ki, tabiri caizse koskoca bir sektör göz göre göre tepetaklak edildi.

Bu olumsuz gelişmeyi Garanti Leasing Genel Müdürü Selami Ekin, aynen şu cümlelerle özetliyor: "2008 yılından 2010 yılına işlem hacminde yüzde 73'lük bir gerileme yaşadık."

Selami Ekin'e göre bunun da iki nedeni var. Birincisi, KDV oranlarındaki ani ve beklenmedik değişiklik. Diğeri ise global piyasalarda yaşanan tarihin en büyük krizinin sektöre olan etkisi.

Sektördeki ana müşteri konumundaki KOBİ'lerin bu iki unsurdan fazlasıyla etkilenmesi nedeniyle, 2008 ve 2009 yıllarını yatırım yapmayarak geçirdiklerine değinen Ekin, "Leasing, özellikle KOBİ'leri uzun dönem finanse eden, özel projeler üreten bir sektör olduğundan, geçen iki sene bizler de KOBİ'ler gibi küçüldük" diyor.

Ancak Selami Ekin'e göre, 2010 yılında hem ertelenen talebin canlanması hem de ekonominin tekrar büyümeye geçmesi ile finansal kiralama sektöründe işlem hacmi, geçen seneye oranla yüzde 35-40 arasında bir büyüme yaşayacak.

Leasing sektöründeki krizin bir başka göstergesi de sabit yatırımlar içindeki payının ciddi anlamda düşmesi. Selami Ekin, bu konuda ilginç rakamlar veriyor:

"2000 yılı başında, özel kesim sabit yatırımları içindeki leasingin payı yüzde 4'tü. Sektörümüzün en yüksek hacme ulaştığı 2007 yılında ise yüzde 6,7'lik bir penetrasyon yakalamıştık. 2008 ve 2009 yıllarındaki durgunluk sonrasında bu oran yüzde 2,7'ye kadar geriledi. Toplam GSYİH'nin içindeki leasingin payı ise yüzde 0.35 seviyesinde bulunuyor."

Leasing yasası çıkmıyor

Finansal kiralama sektörünü yakından ilgilendiren bir konu da bir türlü bu sektöre yönelik yasanın çıkmaması. Daha açık bir anlatımla, leasing sektörünün yasasına kavuşması tek kelimeyle yılan hikâyesine dönmüş durumda. Bu konuda ise Yapı Kredi Leasing Genel Müdürü Nurgün Eyüboğlu, ilginç bir tespitte bulunuyor.

Eyüboğlu'na göre Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bir yılı aşkın süredir bekleyen Kanun Tasarısı'nın en kısa zamanda yasalaşması gerekiyor. Bu sayede finansal kiralama mevzuatı, ABD ve Avrupa Birliği ülkeleri uygulamaları ile uyumlu hale gelecek.

Nurgün Eyüboğlu, kanun tasarısının yasalaşması ile mevcut kanun kapsamında yapılamayan birçok işlemin yapılabilir hale geleceğini ve sektörün sunduğu ürün, hizmet yelpazesinin de genişleyeceğini belirtiyor. Eyüboğlu, kanunun çıkması halinde sektörün kazanımlarına da değinerek, öncelikle finansal kiralama şirketlerinin faaliyet kiralaması yani operasyonel kiralama yapabileceğini; böylelikle işletmelerin kısa vadeli makine ve ekipman ihtiyaçlarına finansman sağlanacağına dikkat çekiyor. Ardından da sözlerini şöyle sürdürüyor:

Yüzde 20 sektöre katkı sağlar

"Kanunun çıkması halinde finansal kiralama şirketleri sat-geri kiralama işlemleri yapılabilecek. Bilgisayar yazılımlarının çoğaltılmış nüshaları, finansal kiralamaya konu olabilecek... Bu sayede özellikle tasarım işleriyle uğraşan işletmeler, kullandıkları yüksek maliyetli paket programlarını daha esnek ve uzun vadeli kredi koşulları ile sağlayabilecekler. Ayrıca, bütünleyici parça ve eklenti niteliklerine bakılmaksızın asli niteliğini koruyan her mal bağımsız olarak finansal kiralamaya konu edilebilecek. Böylelikle taşınır ve taşınmazların yanında asli niteliğini koruyan her mal finansal kiralamaya konu edilebilecek. İşletmelere küçük paketler halinde yaygın şekilde finansman sağlanabilecek."

Selami Ekin ise kanun tasarısının hemen yasalaşması halinde, 2010'un ikinci altı ayından itibaren leasing hacmine yüzde 10 ila yüzde 20 arasında katkı sağlayacağına dikkat çekiyor.

Sözün özü finans sektörünün önemli bir bacağını oluşturan leasing sektörü birkaç koldan birden darbe yiyor. Önce KDV oranlarının yüzde 1'den yüzde 18'e yükseltilmesi... Ardından global krizin açtığı derin yara ve sektördeki gelişmeye katkı sağlayacak yasanın bir yıldan daha fazla bir süredir çıkamaması.

Tahmin ediyorum, bir sektörü kökünden bitirmeye kalkılsa tüm parametreler herhalde bu kadar üst üste konur.