Referans - Yarının Habercisi | Sinop'taki nükleer santral için başka ülkelere de açığız

Türkiye'nin gündemini 30 yıldır meşgul eden nükleer santral konusunda Ruslarla Akkuyu için yapılan ön anlaşmadan sonra şimdi de Güney Korelilerle Sinop için ön anlaşma imzalandı. Hükümet önümüzdeki üç dört ay içinde Güney Kore'nin çalışmasını tamamlayarak raporunu getirmesini bekliyor.

Hedef bir an önce "Milli Nükleer Projesi"ne başlamak. Enerji Bakanı Taner Yıldız, ön anlaşmanın imzalanmasından sonra önceki akşam bir grup köşe yazarı ile biraraya geldi. Güney Kore ile henüz kesin bir anlaşma yapılmadığını anlatan Yıldız, "Bu arada GE gelir Sinopla ilgileniyorum derse onunla da görüşmelere başlayacağız. Ayrı bir çalışma daha başlattık diyeceğiz. Kanadalılar da gelse aynen. Gelmezlerse Koreyle devam edeceğiz" diyor.

Yıldız, iki saat süren sohbetimizde Türkiye'nin enerjide arz güvenliği için yapması gereken yatırımlar ve geleceğe yönelik stratejilerini anlattı. Türkiye'nin enerjide ithalata dayalı bir yapı kurduğunu ve enerji ithalatının 29-49 milyar dolar arasında olduğunu söyleyen Yıldız, "Sektörde 2023 yılında 120 milyar dolar ithalat yapılması bekleniyor. Tasarruf zor. Yatırımlar için Uluslararası sermaye zorunlu. Denklemi iyi kurmak gerek. Büyük resmi görmek lazım. Enerjide her projenin bedeli var. Yerli mi ithal mi karar vermek lazım" diyor. Yıldız'ın anlattıklarından öne çıkan başlıklar şöyle oldu:

NÜKLEERDE GEÇ KALDIK

ÜÇ DÖRT AYDA BAŞLARIZ

Türkiye nükleer yatırımını 20 yıl önce yapmalıydı. 1998'de en kötü üçüncü teklifi bile kabul etseydik bugün çok ciddi karda olurduk. Bir nükleerin inşaatında 515 bin parça kullanılıyor. Güney Koreliler "Bunun hiçbirini biz üretmiyorduk 8'inciye geldiğimizde yüzde 100'ünü biz üretir hale geldik" diyor. Bir yerinden başlanması lazım. Teknoloji verelim" diyorlar. Bu anlaşma Güney Kore ile bir iyi niyet anlaşması. Kurumlara çalışma yetkisi veriyor. 3-4 aylık çalışma. Bunun sonucunda hiçbirşey olmayabilir de. Ama bu arada GE gelir Sinopla ilgileniyorum derse onunla da görüşmelere başlayacağız. Hayır demeyeceğiz. Ayrı bir çalışma daha başlattık diyeceğiz. Kanadalılar da gelse aynen. Gelmezlerse Koreyle devam edeceğiz. Bu arada Güney Kore kamu payını şart koştu. Biz de yüzde 25 ortak oluruz, dedik. Teknoloji konusunda hassasız. Rusya'nın Alman Siemensle görüşmeleri var.

YERLİ Mİ İTHAL Mİ

ARTIK KARAR VERELİM

Türkiye'de kafalar karışık. İthal enerji mi yerli enerji mi kullanmalıyız? Enerjide yenilenebilir de olsa petrol de olsa tüm yatırımlara tepki var. Mesela yıllarca ‘Su akar Türk bakar' dedik. 145 milyar kilovatsaat rezervimiz var. Barajın yapıldığı yerde mutlaka coğrafya değişir, iklim değişir. Madenlerde ölümler oluyor. Çevre sorunu var. En kolayı yerli kaynaktan vazgeçmek. Yerli madenleri kapatalım dersiniz biter. 6 milyar TL hacmi sıfırlayalım dersiniz. Tercihimizi yapmalıyız. Turizm mi maden mi? Herşeyin bedeli var. Ne yardan ne serden vazgeçiyoruz. Kırmızı haritalarımız var. Madende mesela kesilen orman varlığı 10 binde 8. Bedelini ödemeye hazır mıyız diye bakmalıyız. Büyük barajları da katsak su kaynaklarını, yenilenebilir enerjiyi katsak ihtiyacırn yüzde 25'i eder. Başbakana teklif ettim. Bütün bu kırmızı haritaları önümüze koyalım karar verelim diye. Bir master plan getir, dedi. 2023'e kadar bunun kararını vermemiz lazım. Envanter çıkarıyoruz.

İSTİSMARCIYA KARŞI

SOSYOLOG ALACAĞIM

Rüzgarda arz güvenliği endişesiyle iyi niyetle yola çıkılmış ama bir yatırımcıyı nasıl kazandırırız değil nasıl elimine ederizin kriterlerini oluşturmuşuz. Biz hangi yatırımcıyı hangi alanda eleyelim demişiz. 750 proje yarışacak. 130 gün içinde şeffaf olarak açıklanacak. Güneşte aynı hataya düşmeyeceğiz. Daha net birşey itiraf edeyim. Maden sayısında ruhsatların artmış olması aramaların arttığı anlamına gelmez. 43 bin arama ruhsatı var. Ama suistimaller vardı. Bizde bir kanunun nasıl çalışacağını bilmek kadar nasıl istismar edileceğini de bilmek gerek. Bu yüzden bakanlığa sosyolog alacağım. Ana amacımız şu. Gerçek yatırımcının önünü açacağız. Manipülatif çalışanın önünü kapatacak tasarı hazırlıyoruz. Çantacılara, kaçakçılara karşıyız.

TPAO'YA PETROL BULDUK

DEMEYİ YASAKLADIM

Yerli kaynakları yönelirken TPAO'ya Batman'da petrol bulundu demeyi yasakladım. Bulunan petrol miktarı günde 5 bin varil. Türkmenistan'ın tesbit edilen petrol kaynakları bizim 800 yıllık tüketimimiz demek. Sibirya'da bir kuyudan çıkarılan petrol bizim 82 yıllık tüketimimiz demek. Türkiye günde 600 bin varil tüketiyor. Ümitlerle oynanmaması lazım. Karadenizde arama sürüyor. Plaftorm geldi. Kriz olduğu için boştaydı. Burada petrol olmayabilir de. Çıkarsa yerli kaynaklarımız artar. Petrolü bulduk geliyor, yanlış şeyler. Bu sefer vatandaş ne zaman petrol ihraç ediyoruz diyor. Sismik araştırmalarda petrol görünüyor ama alamıyorsunuz. Alamadığınız petrol sizin değil. BP 450 milyon dolara bir bardak su içti ve gitti. Biz 6 yıl önceden haber vermek yerine 20 dakika sonra haber vereceğiz.

GÜNEŞTE FİYAT ÇOK YÜKSEK, FATURA VATANDAŞA ÇIKMASIN

Enerji Bakanı Taner Yıldız önceki akşam aralarında Güney Kore ile yapılan anlaşmada adı geçen Enka'dan Sinan Tara'nın da bulunduğu özel sektör temsilcileri ile biraraya geldi. Dün ise Güneş Enerjisi Fuarı'na katıldı. Yıldız fuardaki üstü kapalı konuşmalarıyla sanayicileri pek mutlu etmedi. Sohbetimizde ise daha açık bilgi vererek şunları söyledi: "Yenilenebilir kulağa çok hoş geliyor. Enerji yatırım kararları bugüne kadar tarife yoluyla vatandaş tarafından yapılan yatırımlar olmuş. Artık yenilenebiliri böyle yapmayalım. Yine tarife yoluyla vatandaşın cebinden almayalım. TÜSİAD'la biraraya geldik. Güneşte yasayı niye çıkarmadınız dediler. 28 euro cent'le bunu alamayız, dedik. Almanya gelişmiş ülke Türkiye ile aynı değil. Fiyatınızı düşürmeniz lazım, dedik. Yenilenebilir enerjiyi savunan avantajlı duruma geçiyor. Ama biz avantajı vatandaşın hanesine yazmak istiyoruz. Güneşte teknoloji gelişiyor. Fiyatların oturması lazım.