Referans - Yarının Habercisi | Krizin isyancıları 68 ruhunu uyandırıyor

Küresel ekonomik kriz dünya üzerindeki etkisini her geçen gün biraz daha artırırken, Avrupa'da resesyonun körüklediği öfke sokağa taşıyor. Yunanistan, İzlanda, Bulgaristan, Romanya, Letonya, Litvanya gibi ülkelerde son dönemlerde yaşanan ve Estonya ve Macaristan gibi ülkelere de sıçramasından endişelenilen protestolar yeni bir başkaldırı çağının başlayabileceği yorumlarına neden oluyor. Times gazetesi dün yayımladığı bir haberinde protestoların resesyona yönelik öfke reflekslerinin ötesine geçtiğini belirterek, bu yılın 1968 gibi yeni bir isyan çağının başlangıcı olabileceği yorumunu yaptı.

İngiltere'nin önde gelen ekonomistlerinden Robert Wade, gazeteye yaptığı değerlendirmede, kriz konusundaki genel farkındalığın isyana dönüşen protestoların nedeni olduğunu belirterek, "Hem zengin hem de fakir ülkelerdeki yüzlerce milyon insan tüketim standartlarının düştüğünü, krizin iyiye değil kötüye gittiğini, ulusal ve uluslararası yöneticilerin kontrolü elinden kaçırdığını görüyor" dedi. EUobserver sitesinde yer alan bir haberde ise Doğu Avrupa'da ekonomik krizin etkisini artırmasıyla birlikte isyanların yayılma riskinin de arttığı belirtildi. Uzmanlar, genç nesillerin yarınlarının nasıl olacağını bilmeden yaşadıklarını, bunun da ümitsizliği ve öfkeyi körüklediğini belirtiyor. Son yıllarda büyük bir ekonomik patlama yaşanmasına karşın, ekonomik krizle birlikte her şeyin bir anda değişmesi isyanın fitilini tutuşturuyor.

Avrupa ülkelerinin liderleri bugünlerde kendilerini ekonominin ve kamulaştırılan varlıkların kurtarıcısı olarak gösteriyor. Zarar eden banka ve şirketlere kredi olanakları sağlanıyor ancak öte yandan bunun faturası da ağır oluyor. Şirketlerin işten çıkarma dalgası ile işsizlik oranı artarken, tasarruf politikaları hastaneleri, okulları ve üniversiteleri vuruyor. Kişisel iflaslar rekor düzeye çıkarken toplumun her kesimi, özellikle de gençler krizden etkileniyor. Bütün bu olumsuz gelişmeler 1968'deki gibi bir isyan dalgası için gerekli ortamı hazırlıyor.

İZLANDA: İzlanda'da finans sisteminin milyarlarca dolarlık borçla ekim ayında çökmesi ve ulusal para biriminin dibe vurmasından bu yana protestolar rutin halini aldı. Reuters'ın geçtiği habere göre başkent Reykjavik'de dün yapılan gösterilerde Başbakan Geir Haarde ve diğer üst düzey yetkililerin istifası istendi. Haarde'nin makam arabası yumurta ve teneke kutu yağmuruna tutuldu. Polis taş atan göstericilere karşı 50 yıl sonra ilk kez göz yaşartıcı gaz kullandı. Taşlardan yaralanan 2 polis hastaneye kaldırıldı. Haarde ise hâlâ sosyal demokrat koalisyon ortağının desteğine sahip olduğunu söyledi.

YUNANİSTAN: 16 yaşındaki bir gencin polis kurşunu ile öldürülmesi sonrasında çıkan olaylar ülkenin birçok kentine yayılan ayaklanmalara dönüştü. Kamu binalarına verilen zarar 1 milyar euroyu aştı. Son olarak önceki gün tüm ülkede 8 bin 500 çiftçi yolları trafiğe kapayarak eylem yaptı. Girit'te havaalanı işgal edildi. Hükümetin ekonomik ve sosyal reformlarda yavaş kalması, genç ve eğitimli kesimdeki yüksek işsizlik oranı halkın öfkesini artırıyor. Yunanistan'daki olaylar birçok ülkedeki protestocular için de ilham kaynağı oldu.

BULGARİSTAN: Kriz nedeniyle tüketim piyasası daralan, finans sektörü bloke olan, talep azalması yaşayan fabrikaları işçi çıkarmak zorunda kalan Bulgaristan'da 2 haftadır hükümeti istifaya davet eden yoğun protesto gösterileri yapılıyor. 14 Ocak'taki ilk protesto dalgasında çatışmalar yaşanmış ve 1700'den fazla kişi tutuklanmış, çok sayıda kişi de yaralanmıştı. Göstericiler Bulgar basınına yansıyan açıklamalarında hükümetin paniklediğini söylemişlerdi. Önceki gün de öğrenci, çiftçi ve çevrecilerin oluşturduğu 2 bin kişilik bir grup parlamento binasına taş, kartopu ve şişeler fırlatarak hükümetin istifasını istedi.

LİTVANYA: Yüksek cari açığı ve ağır dış borçları nedeniyle ekim ayında kredi notu düşürülen, yüzde 10'4 ile AB'de en yüksek enflasyon oranına sahip olan Litvanya'da da hükümet sallantıda. 7 bin gösterici 16 Ocak'ta Vilnius'taki parlamento binasına taş, sis bombası, yumurta ve buzlarla saldırarak camları kırdı ve hükümetin istifasını istedi. Gösterilerde kamu sektöründeki ücret kesintileri ve ekonomin iyileştirilmesi amacıyla vergilerin artırılması protesto edildi. Başbakan Andrius Kubilius kabineyi acil toplantıya çağırdı.